De verdwijning van de grenzen tussen de Europese landen houdt vrij verkeer van personen en vrije handel van goederen en diensten in. Levering van energie vormt geen uitzondering op die nieuwe regel. Door de vrijmaking van de Europese elektriciteits- en gasmarkt kunnen ondernemingen en particulieren vrij hun energieleverancier kiezen.

Ten laatste op 1 juli 2007 moest de volledige Europese energiemarkt vrijgemaakt zijn, voor elektriciteit en aardgas, zowel voor bedrijven als voor particulieren.

De Vlaamse energiemarkt is al sinds 1 juli 2003 vrijgemaakt. Vanaf 1 januari 2007 zijn ook de Brusselse en Waalse energiemarkt volledig vrijgemaakt, waardoor de volledige liberalisering van de Belgische energiemarkt een feit is.

Niettegenstaande alle wettelijke beschermingsmaatregelen is gebleken dat door de vrijmaking van de markt de consument toch nog met heel wat problemen werd en wordt geconfronteerd.

Energieleveranciers zijn immers verkopers in de zin van de wet op de handelspraktijken (wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument). Derhalve zijn ze onderworpen aan de regels en verplichtingen die hierin zijn opgenomen. Enkele voorbeelden zijn: de prijsaanduiding, de onrechtmatige bedingen, de verkoop van deur tot deur, de verkoop op afstand, de reclame, de met de eerlijke gebruiken strijdige handelspraktijken.

Daarom heeft de Minister belast met Consumentenzaken de energieleveranciers rond de tafel gebracht om te komen tot afspraken met vertegenwoordigers van verbruikersorganisaties en van de regulerende overheden. Deze onderhandelingen hebben uiteindelijk geleid tot het akkoord "de consument in de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt" dat op 28 september 2004 werd ondertekend door alle energieleveranciers.   Het oorspronkelijke akkoord trad in werking op 1 maart 2005. Het akkoord onderging begin 2006 en einde 2008 nog een aantal aanvullingen en verbeteringen die respectievelijk in werking traden op  1 juli 2006 en 15 december 2008.

Dit akkoord  betreffende de consument in de geliberaliseerde elektriciteits- en gasmarkt voorziet uitdrukkelijk dat het niet naleven van de bepalingen ervan, wordt beschouwd als een praktijk die strijdig is met de eerlijke handelsgebruiken. Op die manier vormt het akkoord eigenlijk een aanvulling op de wet en wordt een overtreding van het akkoord strafbaar . Het laat toe aan de controlediensten van de FOD Economie om op te treden tegen inbreuken .  Deze controlediensten bevinden zich op volgend adres:

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Algemene Directie Controle en Bemiddeling
Centrale diensten - FO
WTC III
Simon Bolivarlaan 30
1000 Brussel
Tel.: 02 277 54 85
Fax: 02 277 54 52
E-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.